| 18/05/2008 - Tren Raylarının Geçmişi & Geleceği |
4.5V motorla
kullanılmak üzere üretilen ilk tren raylarımız 1966'da
çıkmıştı. 16 çivi boyunda, üzerinde oldukça
minik tırtıklar olan tamamen plastik birer çubuktan ibarettiler.
Bunları sağ ve sola birer adet koyarak rayımızı kendimiz yapıyorduk.
Tren motoru da tırtıklara oturan çark şeklinde tekerlere sahip
bir kompartımandı. Ardından 1969 yılında 12V raylarla karşılaştık.
Bu sefer düz bir ray yapmak için iki yerine üç
parçaya ihtiyacımız oluyordu. Orta kısıma üzerinde artı ve
eski kutuplar için farklı metal çubuklar bulunan bir
parça koyuyorduk. Bunun iki yanına da 4.5V raylarına benzer
üzerinde tırtıklar olan tamamen plastik iki adet çubuk
eklememiz gerekiyordu. Bu yüzden rayımız alışılagelmiş tren
yollarına benzemiyordu. Pek gerçekçi gözükmeyen
bu iki sistem de 1986 yılına kadar hayatını sürdürebildi.
1987 yılı yalnızca eski sistemler için yedek parça üretilerek tamamlandı. Ama 1991 yılına kadar tren serisine ait hiçbir şey çıkarılmadı. Neyse ki TLG bu bitmek bilmeyen aradan sonra büyük beğeni toplayan 9V tren setlerini piyasaya sürdü. Kendiliğinden yapılmış halde gelen bu yeni raylar plastik bir zemin üzerinde duran iki adet metal çubuktan oluşuyordu. Lego olmayan tren modellerinde kullanılan standart zaten aynı bu şekildeydi. Böylece hem Lego severler hem de Lego ile ilgisi olmayan tren severler pazara çekilip bir taşla iki kuş vurulmuş oldu. Bu devir 2004 yılında renk paletindeki değişime kadar devam etti. Renk paleti değişince birden bire piyasada eski gri tonunda ray kalmamıştı. Yıllarca biriktirdileri raylara devam edemeyecek koleksiyoncular hüsrana uğradılar. 2005 yılında gelen diğer haber ise feciydi. Lego'nun tren rayı üreten emektar makineleri su koyuvermeye başlamışlardı. TLG bu makineleri yenileme maliyetinin çok yüksek olacağını söyleyerek yeni bir ray sistemi ile geleceklerini ilan etti. Artık 9V tren rayları Shop At Home'da listelenir listelenmez tükenmeye başlamıştı. Bu kıtlık sürerken Lego da Power Functions sistemi için çalışıyordu. Bunu trenlere uyarlayarak yeni bir seri başlatacaklardı. Ancak kısa sürede bu işin altından kalkamayacaklarını düşündükleri için karşımıza RC trenlerle çıktılar. Uzaktan kumandalı bu sistemde trenler gücünü raylardan değil, taşıdıkları pil kutularından alıyorlardı, aynı 4.5V'de olduğu gibi. Bu yüzden 9V raylarında bulunan metal parçalar çıkarıldı, böylece yeni ray makinelerine yatırım yapmadan işin içinden çıkmış oldular. Tren severlerin muhalefeti üzerine TLG yeni rayları üretmenin çok daha ucuz olması çevresinde dönen bir açıklama yapmak zorunda kaldı. Artan demir fiyatları ve bozulan kalıp makineleri yüzünden eski sisteme devam edemeyeceklerini söylediler ve bir dönem kapanmış oldu. 2009 yılından sonra 9V raylar üretilmeyecekti. RC sistem ise devasa diyebileceğimiz pil kutusu yüzünden eski trenler kadar hızlı değildi, üstelik de inşa ederken zorluklar çıkarıyordu. Bu yüzden pek rağbet görmediği için çok kısa bir ömrü oldu, yalnızca 2006 yılında çıkan iki setle tarihin tozlu yapraklarına gömüldü. Şimdi 2009 çıkacak olan Power Functions trenleri bekliyoruz. RC'ye göre daha modüler bir yapısı olacağı ve inşa ederken bize değişik seçenekler sunacağı söyleniyor. Bir diğer güzel haber ise metal çubuk içermeyen tren raylarının yeni ray tasarımlara açık olduğunu ima etmeleri oldu. Benim bu sözlerden aynı Monorail'da olduğu gibi yokuşlu tren raylarını görebileceğimizi çıkarıyorum. Umarım TLG beni yanıltmaz! |
Lego Adam |
![]() |
Trenleri koruyun! |